Hoogbegaafde kinderen als collies

  • Posted on: 1 September 2018
  • By: Adi

Deze week liep ik mijn ochtendlijke toertje door het bos. Ik zag in de verte een baasje met zijn border collie sleffen.

Ze liepen in dezelfde richting als ik jogde; beiden genietend van het leven: een rustig tempo, pootjes niet ver van de grond en een BMI dat voor honden niet gezond kan genoemd worden. De hond reageerde niet op mij, maar bleef gewoon rustig verder sleffen.

Rustig, jogde ik hen voorbij. Een tijd later, zag ik mijn vrienden opnieuw opdagen.
Deze keer zag ik hen in de tegenovergestelde richting aankomen. Toen ik op 5m van hen was, veranderde het gedrag van de collie plots.
Hij ging als een herdershond op de grond liggen, zijn hoofd tussen de poten, wachten om te vertrekken.
Snel trok het baasje de lits van de hond aan, waarop de hond terug verder slefte.

 

Dat is het moment waarop ik dacht: hoogbegaafde kinderen zijn als collies.
 
Laten we even kijken naar het gedrag van deze hond. Toen ik hem een eerste keer zag, zag hij mij niet. Hij slefte gewoon mee met zijn baasje.
Wanneer hij me zag aan komen lopen, kwam zijn instinct naar boven. Hij besefte plots dat sleffen niet echt iets voor een collie is: ze drijven schapen bijeen, lopen, zijn alert, ....
Het leek net of hij plots vuurtjes in zijn ogen had.
De reactie van zijn baasje, maakte snel komaf met zijn herwonnen instinct.

 

Zie jij de gelijkenispunten?

Heel wat onderpresterende hoogbegaafde kinderen beseffen van zichzelf niet meer dat ze heel wat capaciteiten en mogelijkheden hebben in hun leven.
Ze laten alles maar gewoon op zich afkomen.
Als leerkracht of ouder kan je er echt wel van overtuigd zijn dat je kind niet hoogbegaafd is. Je kind sleft door zijn dag, gaat geen uitdagingen aan en verschuilt zich volkomen.
 
Toch zijn er van die sprankelende momenten waar je kan zien dat het echt wel om een hoogbegaafd kind gaat: een item op de radio, een vragenvuur tijdens een wandeling, ...
De vragen worden op je afgevuurd, de informatie wordt verzameld en vergeleken, ....
 
De reactie van hun omgeving maakt dan het verschil tussen het hoogbegaafde kind dat zich laat zien of zich verstopt.
Als hun omgeving op deze momenten op de rem gaat staan, geraken ze opnieuw uitgeblust en sloffen ze verder.
Het lijkt of ze totaal niet hoogbegaafd zijn.
 

Maar hoe komt dit toch?

In het boek Bright Minds, Poor grades geeft Michael D. Whitley een mooi overzicht van hoe een hoogbegaafd, onderpresterend kind ineen zit. Ze vertonen volgend gedrag: 

  • ze zijn slim, maar ze kunnen niet de nodige energie om succes te halen investeren: Ze hebben alles in huis om mooie resultaten neer te zetten. Toch lukt het hen niet, omdat ze niet gemotiveerd geraken. Ze kunnen geen energie stoppen in de activiteiten, zodat ze ook geen succes kunnen ervaren. Een vicieuze cirkelt ontwikkelt zich.
  • ze kunnen niet doorzetten, hoewel ze het willen doen: Hoe vaak starten ze niet als een pijl aan het begin van het schooljaar. Ze ziten vol enthousiasme en vol grote beloftes. Na 14 dagen zijn ze al uitgeblust en laten ze niet meer zien wat ze kunnen. Het ontbreekt hen aan de vaardigheid om door te zetten om te willen groeien.
  • het is een chronisch probleem, waar ze hulp bij nodig hebben: Onderpresteren start reeds in de kleutertijd. Het is vaak pas in de lagere of middelbare school dat het ontdekt wordt. Hierdoor kunnen we spreken over een chronisch probleem. Goede ondersteuning en omkadering is dan echt wel nodig om terug op de rails te geraken.
  • onderpresteren komt voor in meerdere onderdelen van het hun leven: We merken ook vaak op dat deze kinderen hun hoby's op eenzelfde manier aanpakken als hun schoolwerk: uitvluchten zoeken om niet te gaan, niet doorzetten, .... om na een tijdje te stoppen. Het onderpresteren zit als het ware onder hun vel.
  • ze doen geen gewone taken: Omdat ze veel capaciteiten in hun hoofd hebben, worden ze aangetrokken tot ingewikkelde en complexe opdrachten. Hierdoor maken ze voor zichzelf de fout dat ze de basisvaardigheden nooit hebben geoefend met eenvoudigere oefeningen. De faalervaringen stapelen zich hierdoor op.

Onderzoek heeft uitgewezen dat er zich enkele fundamentele aspecten hebben verankerd in hun karakter.

Deze kinderen hebben niet geleerd om zelfdiscipline te tonen:

  1. Ze starten niet aan opdrachten, maar ontwijken ze.
  2. Het ontbreekt hen aan inzet. Ze willen makelijk succes.
  3. Ze ontlopen hun verantwoordelijkheid en schuiven deze door naar anderen.
  4. Ze blijven afhankelijk van anderen.
  5. Ze hebben geen werkende langetermijnvisie.
  6. Ze laten angst regeren boven de kans op succes.
  7. Liegen tov zichzelf en anderen, houdt hun zelfbeeld in stand.
  8. Ze hebben geen zicht op hun eigen falen en kunnen. Het is een groot zwart gat binnen in hen.

Wauw, wat klinkt dit allemaal zwaar en negatief. Is het dan echt zo slecht gesteld met onze hoogbegaafde kinderen?

Gelukkig kan ik hier neen op antwoorden. Deze kinderen zijn gewoon in ontwikkeling, ze zoeken naar zichzelf, maar hebben de weg klaarblijkelijk nog niet gevonden.

Tijd voor ons als begeleider om te helpen door niets te doen en toch veel te doen.

 

Hier enkele tips:

  1. Blijf geloven in een goede afloop. Als jij het opgeeft, waarom zouden ze dan nog in zichzelf geloven.
  2. Ga een open gesprek aan over hun leerproces. Vraag hen om hierover na te denken en. Mogelijk kennen ze hier oprecht geen antwoord op. 
  3. Ga samen op zoek naar waar het schoentje wringt. Durf de pijnpunten samen benoemen.
  4. Ga zoeken naar oplossingen bij henzelf. Geef de verantwoordelijkheid terug aan je kind.
  5. Wees betrokken.... maar neem het niet over. Vraag regelmatig hoe het gaat, hoe je kind het ziet, hoe hij zich voelt, .... Maar los het niet op voor hem. (pff, hier heb ik al heel wat op afgezien, en ik betrap er me soms nog op :-( )
Met de start van het nieuwe schooljaar, krijg je weer een nieuwe kans om je kind vaardigheden aan te leren. Maar het is ook weer de kans om zelf als ouder te groeien.
Ik zou zeggen, neem deze kans!
Probeer uit, loop met je hoofd soms tegen de muur en geniet vooral van de momenten waarop je met de glimlach naar je hoogbegaafde kind kijkt.
 
Heb je vragen over de begeleiding van je kind of wil je weten hoe jezelf als ouder kan openbloeien? Contacteer me dan adi@hetlampje.be
 
 

Reactie toevoegen

Filtered HTML

  • E-mail- en internetadressen worden automatisch aanklikbaar.
  • Toegelaten HTML-tags: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.

Plain text

  • Geen HTML toegestaan.
  • E-mail- en internetadressen worden automatisch aanklikbaar.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
By submitting this form, you accept the Mollom privacy policy.